Kontrola parametrów technicznych jest częścią wielu procesów, w których liczy się nie tylko wykonanie określonej czynności, niemniej jednak także możliwość sprawdzenia jej efektu. Odczyt dokładnie określonej wartości pozwala określić, czy konkretny parametr mieści się w przyjętym zakresie, jak zmienia się podczas pracy i czy występują między kolejnymi pomiarami zauważalne różnice. Aparatura kontrolno-pomiarowa może być stosowana do badania w głównej mierze wielkości elektrycznych, temperatury, ciśnienia, wilgotności, siły, masy czy wymiarów.
Wybór urządzenia nie powinien jednak opierać się tylko na nazwie mierzonej wielkości. Ten sam parametr może być kontrolowany w różnorakich ustaleniach, a wymagania dotyczące pomiaru mogą się w ogromnym stopniu różnić. Innego rozwiązania wymaga kontrola wykonywana jednorazowo, a innego obserwacja wartości przez kilka godzin lub dni. Znaczenie ma także dostęp do badanego miejsca. Jeśli pomiar należy wykonać w nieprosto dostępnym punkcie, konstrukcja sondy, długość przewodów czy sposób odczytu mogą posiadać większe znaczenie niż dodatkowe funkcje samego przyrządu.
Podczas wykonywania pomiarów łatwo skupić się wyłącznie na liczbie pojawiającej się na wyświetlaczu. W praktyce warto zwrócić uwagę też na to, co dzieje się przed jej odczytaniem. Przyrząd powinien mieć dobry zakres pracy, a element pomiarowy musi zostać zawarty w sposób uzasadniony dla konkretnego zastosowania. Niektóre pomiary wymagają odczekania do ustabilizowania wskazania, podczas gdy w innych sytuacjach ważne jest uchwycenie krótkotrwałej zmiany. Różnica kilku sekund może wówczas mieć znaczenie. Podobne problemy ukazują się przy pomiarach wykonywanych w ruchu albo podczas zmiennego obciążenia maszyny. W takich ustaleniach pojedyncza wartość może nie oddawać charakteru badanego zjawiska. Zamiast niej potrzebna bywa obserwacja przebiegu przekształceń. Dlatego aparatura kontrolno-pomiarowa wykorzystywana w praktyce może obejmować zarówno proste przyrządy do szybkiego sprawdzenia parametru, jak i urządzenia umożliwiające dłuższą rejestrację danych. Każde z owych rozwiązań odpowiada innemu sposobowi prowadzenia kontroli.
Na wynik wpływa także środowisko, w którym odbywa się pomiar. Wysoka albo niska temperatura, wilgoć, zapylenie, drgania czy obecność silnych źródeł zakłóceń mogą mieć znaczenie dla działania niektórych urządzeń. Nie oznacza to, że właściwie każdy przyrząd będzie reagował na takie czynniki w analogiczny sposób. Informacje dotyczące warunków pracy znajdują się zwykle w dokumentacji technicznej i powinny być uwzględnione przy kształtowaniu kontroli. Warto również pamiętać, że stan samego wyposażenia zmienia się wraz z w pewnych przypadkach użytkowania. Uszkodzona obudowa, zużyta końcówka pomiarowa, zabrudzony szczegół roboczy czy problem z przewodem mogą być przyczyną odczytu, którego nie trzeba traktować dokładnie tak samo jak wyniku uzyskanego sprawnym zestawem. Z tego powodu w pracy pomiarowej znaczenie ma nie tylko zakup albo wybór właściwego urządzenia, lecz również jego przechowywanie, okresowe sprawdzanie oraz sposób eksploatacji. Zwłaszcza przy powtarzalnych kontrolach przydatne jest zachowanie jednolitych warunków i zapisanie informacji pozwalających później odtworzyć sposób wykonania pomiaru.
Bardzo często dane pomiarowe nie są już zapisywane ręcznie, lecz trafiają bezpośrednio do pamięci urządzenia lub systemu komputerowego. Zmienia to sposób pracy, ale nie eliminuje potrzeby oceny otrzymanych informacji. Przy wielkiej liczbie rezultatów łatwo przeoczyć pojedyncze odchylenie albo potraktować przypadkową przemianę jako stałą tendencję. Znaczenie ma więc sposób prezentacji danych oraz przyjęty okres obserwacji. Przy analizie serii pomiarów można porównywać wartości z różnorakich momentów pracy, sprawdzać częstotliwość występowania określonych przekształceń i odnosić je do innych parametrów procesu. Należy w dodatku zachować ostrożność przy wyciąganiu wniosków, ponieważ sama korelacja dwóch modyfikacji nie musi oznaczać, że jedna z nich jest przyczyną drugiej. Właściwie prowadzona kontrola wymaga zatem połączenia danych uzyskanych z urządzenia z informacjami o warunkach, czasie a także sposobie przeprowadzenia pomiaru. Dopiero taki zestaw pozwala poprawnie ocenić, co de fakto wynika z zebranych wskazań.
Zobacz także: wzorcowanie tes.